Overslaan en naar de inhoud gaan
Nieuws

Ontwerpers en aannemers hebben te weinig aandacht voor legionellagevaar

In het ontwerp van gebouwen en bij de constructie ervan ontstaan te vaak situaties die in de gebruikssituatie tot legionellabesmettingen leiden. Ondanks alle voorschriften die de laatste jaren zijn opgesteld, stijgt het aantal mensen dat jaarlijks besmet raakt met legionella. Het aantal doden ligt zelfs hoger dan het aantal mensen dat overlijdt door koolmonoxidevergiftiging. In veel gevallen blijkt dat de bouwpraktijk brandhaarden voor legionellabesmetting creëert, omdat in het ontwerp of de bouw van het casco nog cruciale fouten worden gemaakt. Dit blijkt uit onderzoek van ISSO, kennisinstituut voor installatietechniek, uitgevoerd door Integron.

In het onderzoek zijn alle marktpartijen in de sector ondervraagd. Opvallend is dat architecten en aannemers zich vrijwel niet geroepen voelen aan het onderzoek mee te werken. Dit kan erop wijzen dat zij dit onderwerp niet als hun 'probleem' zien, terwijl de praktijk aantoont dat veel problemen ontstaan in de ontwerp- en bouwfase. Bovendien is legionella een zeer serieus gevaar, bijna even groot als brand en - cijfermatig - gevaarlijker dan koolmonoxidevergiftiging. Vorig jaar raakten 324 mensen besmet met de legionellabacterie, tegenover 273 slachtoffers in 2015. Dat blijkt uit cijfers van het RIVM. Jaarlijks overlijden circa 20 tot 30 personen aan de gevolgen van een legionellabesmetting

Geen rekening houden met voorschriften
Volgens ISSO zijn meer besmettingen te voorkomen, wanneer ontwerpers, bouwbedrijven, installateurs en beheerders van risicovolle installaties de bestaande wet- en regelgeving voor legionellapreventie naleven. Uit het onderzoek, dat is uitgevoerd door Integron, blijkt dat maar liefst driekwart van alle gebouwen die in Nederland als risicovol worden bestempeld op een bepaald moment een legionellabesmetting in de installaties heeft. Kennisinstituut ISSO is van mening dat de bouw- en vastgoedsector nog altijd onvoldoende aandacht heeft voor het voldoen aan de praktijkrichtlijnen voor veilige aanleg en beheer van leidingwaterinstallaties.

Koud water installaties vaker besmet
Uit het onderzoek komt naar voren dat waterinstallaties met koud water opvallend vaker met legionella besmet raken dan warmwaterinstallaties (respectievelijk 88% en 29%). Dat is opvallend, aangezien de juiste groeitemperatuur van de legionellabacterie tussen de 25 en 50 °C ligt. De aandacht is daarom lange tijd naar de warmwaterinstallaties gegaan. Dat legionella toch welig tiert in koudwaterleidingen komt door ongewenste opwarming van koud water, doordat deze leidingen door warme leidingschachten lopen of te dicht naast verwarmingsleidingen liggen. Dit probleem wordt in het ontwerp veroorzaakt. De legionellabacterie kan snel groeien in stilstaand water dat niet regelmatig wordt ververst en de juiste temperatuur bereikt.

Ontwerp en constructie moeten beter
De meeste betrokkenen vinden, zo wijst het onderzoek van Integron uit, dat we veel meer kunnen doen om deze besmettingen te voorkomen. Ontwerpers, aannemers, installateurs, adviseurs en eindgebruikers houden zich nog onvoldoende aan de bestaande wetten en regels voor legionellapreventie. Dat begint ermee wanneer ontwerpers bij het ontwerp van een gebouw én de uitvoerders bij de bouw 'hotspots' vermijden. Bijvoorbeeld door warmwaterleidingen niet te dicht naast koudwaterleidingen in het beton te storten. Controlerende instanties kunnen maar beperkt of per steekproef in de praktijk controleren en eenmaal gemaakte fouten blijven daardoor onopgemerkt. .

Maatregelen
Naar aanleiding van de onderzoeksresultaten pleit ISSO voor betere en praktische informatievoorziening via een online informatieplatform. Daar kunnen adviseurs, ontwerpers, aannemers, gebouweigenaren en installateurs terecht voor informatie over legionellapreventie. ISSO wil daarnaast, liefst in samenwerking met Bouwend Nederland en de installatiebranche, ervoor zorgen dat gebouwen al in de ontwerpfase ‘legionellaproof’ zijn. Andere maatregelen die volgens het kennisinstituut voor installatietechniek kunnen bijdragen aan preventie van de bacterie zijn voorlichting aan gebouweigenaren en een database met foutmeldingen en best practices op het gebied van legionella. Het rapport met de resultaten is hier na te lezen.

Bron: 
Zie ook: 
Dossiers: 
Procesfase: 
Voorbereiding, Uitwerking, Uitvoering/Realisatie, Regelgeving, Beheer/Onderhoud, Ontwerp, Gebruik
Doelgroep: 
Plantoetser, Opdrachtgever, Adviseur, Architect/ontwerper, Beleidsmedewerker, Gebouwbeheerder, Aannemer

Gerelateerde artikelen

27-06-2017
tijdschriftartikel