THEMA'S
SERVICE & ADVIES

Den Haag kent punten toe aan natuurinclusief bouwen

Datum:17-03-2020

‘De stad natuurlijk’, zo heet de studie over natuurinclusief bouwen die beleidsmedewerker Irene Mulder vorig jaar naar de Haagse gemeenteraad stuurde. Groen- en natuurinclusief bouwen moet in Den Haag een bijdrage leveren aan een aangename en welvarende stad. Aan architectenbureaus, waaronder DP6 architectuurstudio, werd gevraagd mee te denken over een puntensysteem zodat het mogelijk wordt om maatregelen te valideren.

“De bedoeling is om gefaseerd een puntensysteem in te voeren waarbij punten toegekend worden aan natuurinclusief bouwen. Ons bureau is gevraagd om hiervoor een ontwerp te maken. Het was de bedoeling om een nieuw gebouw te ontwerpen. Maar ook de huidige bouwvoorraad kan vergroenen. We zien hier veel kansen voor. We bespraken dit met de gemeente en die waren nieuwsgierig, dus maakten we als test een renovatieontwerp”, legt Dick de Gunst van DP6 uit.

Groen in bestaande gebouwen

In het plan van de gemeente Den Haag worden onder andere punten toegekend aan geveltuinen, vogel- en insectenhotels en natuurlijke verharding. “Om natuurinclusieve oplossingen voor bestaande gebouwen te kunnen testen kozen wij voor Witte Anna. Deze woontoren aan het Prins Bernhardviaduct diende als basis voor ons schetsontwerp. Dat idee ontstond intuïtief, maar gedurende het proces merkten we dat juist zo’n renovatie een hogere plek op de Haagse agenda verdient. Niet alleen omdat Witte Anna een deel van de huidige stad vertegenwoordigt, ook omdat het goed de kansen laat zien om te denken in seriematige vergroeningsoplossingen.”

Woontoren in stenen omgeving

In de stenen omgeving van Witte Anna, zag DP6 een uitgelezen casus om het groen van de straat door te trekken in de gevel. “Witte Anna is een markante ronde woontoren ontworpen Wladimir Roemjantsew. Het 24 verdiepingen tellende gebouw met 2-kamerwoningen bevindt zich op een stedelijk knooppunt waar treinsporen kruizen met de metrolijnen. Aan de voet van de toren is een parkje en een basketbalveld. Op oude ontwerptekeningen zijn kleine inpandige balkons ingetekend, maar deze zijn nooit gerealiseerd. Om niet alleen de belevingswaarde van de flat te verhogen, maar ook van de omliggende wijk, voorzag ons ontwerp in raambrede balkons die spiraalvormig de gevel van meer beleving voorzien.”

Balkons

Door de grote seriematigheid is het volgens DP6 bovendien mogelijk om de balkons uit te voeren in ultrahogesterktebeton. “De balkonbakken kunnen, ondanks het grote gewicht van de voorziene boombakken, relatief dun en licht zijn en worden opgehangen aan de (dragende) woningscheidende wanden.” Met de materialisering, de lichtheid en ritmiek wordt bovendien het ontwerp van de oorspronkelijke toren gerespecteerd.

Belang van natuurinclusiviteit

Gevraagd naar het belang om bij natuurinclusief bouwen juist de focus te leggen op renovatie, zegt De Gunst: “De renovatieprojecten die ik heb uitgevoerd leerden me dat kwaliteit toevoegen aan de bestaande omgeving aantrekkelijk is voor alle partijen. Bewoners zien hun wijk graag opgeknapt worden; het verhoogt hun woongenot, mits we koesteren wat goed is en de rest weer van deze tijd maken. Het toevoegen van groene balkons zoals bij Witte Anna, kan daarin voorzien.” Maar ook voor corporaties en gemeenten zijn groene renovaties een goede optie. “Financieel is het aantrekkelijk. Ook vanuit een circulaire gedachte; renovaties verlengen de levensduur en ten opzichte van nieuwbouw is de milieu-impact veel lager. Zeker als daardoor in de bestaande stad de natuur meer plek krijgt.“

Maximale score

Omdat DP6 een bestaand appartementengebouw als uitgangspunt nam is niet de maximale score behaalt. Sommige nieuwbouwproducten deden dat wel. De Gunst: “Op een aantal punten konden we een optimale score realiseren. Bijvoorbeeld de onderdelen ‘Gevel/dak’ en ‘Verblijf’, maar op het onderdeel ‘Omgeving’ is dat – door de bestaande locatie – niet mogelijk zonder medewerking van de gemeente. Denk aan de aansluiting op het wijkgroen, extra bomenplant en het inzaaien van een inheems bloemenmengsel.” Mede daardoor vond De Gunst Witte Anna een aantrekkelijke casus. “Als architecten moeten we voelsprieten ontwikkelen en kansen om natuurinclusief te bouwen ook voorleggen aan opdrachtgevers. Zo kunnen we de stad creëren waar het voor mens, plant en dier aangenaam toeven is.”

Vragen over dit artikel?
Stel uw vraag
Inhoudsopgave